Ruim 95% van de kinderen die opgroeien in Nederland krijgt waterpokken voordat ze zes jaar zijn. Het is meestal een onschuldige, maar wel besmettelijke ziekte. Jongeren en volwassenen die de ziekte niet hebben gehad, lopen risico alsnog waterpokken te krijgen. Zij kunnen hier erg ziek van worden. Een vaccinatie beschermt tegen deze ziekte. De GGD kan deze vaccinatie geven.
Hoe loop ik waterpokken op?
Het waterpokkenvirus zit in de neus en keel van iemand die besmet is. Kleine druppeltjes met het virus komen in de lucht door hoesten, niezen en praten. Als je die druppeltjes inademt, kun je besmet raken. Het virus zit ook in het vocht dat in de blaasjes zit. De tijd tussen besmet raken en ziek worden is 10 tot 21 dagen. Al twee dagen vóórdat de rode bultjes te zien zijn op je huid ben je besmettelijk. De blaasjes blijven besmettelijk totdat ze zijn ingedroogd en een korstje hebben.
Wie kunnen er erg ziek worden van waterpokken?
- Pasgeboren baby’s van moeders die kort voor of na de bevalling zelf waterpokken hebben;
- te vroeg geboren baby’s;
- ongeboren baby’s in de baarmoeder van iemand die tijdens de zwangerschap waterpokken heeft;
- mensen met een verzwakte afweer door ziekte of medicatie;
- mensen ouder dan 12 jaar die niet beschermd zijn tegen waterpokken, vooral zwangeren.
Hoe bescherm ik mezelf tegen waterpokken?
Heb je waterpokken doorgemaakt als kind? Dan ben je de rest van je leven beschermd tegen waterpokken. Een baby die het doormaakt voor het eerste levensjaar is iets minder beschermd en kan het nogmaals krijgen. Mensen die in de tropen zijn opgegroeid hebben het vaak niet gehad en kunnen het dan als volwassene krijgen. Op latere leeftijd kun je gordelroos krijgen door hetzelfde virus.
Weet je niet zeker of je waterpokken hebt doorgemaakt en ben je ouder dan 12 jaar? Vraag dan aan je huisarts of de GGD om bloed te prikken, om te bepalen of je antistoffen tegen waterpokken hebt.
Heb je geen antistoffen? Dan is er een mogelijkheid om je te laten vaccineren met het waterpokkenvaccin.
Het vaccin kan gegeven worden vanaf de leeftijd van 12 maanden en is met name nuttig voor:
- Volwassenen die nog nooit waterpokken hebben gehad en werken met kinderen in de verloskundige sector, of intensief contact hebben met patiënten met een ernstige afweerstoornis;
- kinderen ouder dan 12 jaar die nog nooit waterpokken hebben gehad;
- vrouwen met een zwangerschapswens die nog nooit waterpokken hebben gehad:
- kinderen en volwassenen met een ernstig medisch risico (vaccinatie gaat via hun behandelaar).
Het waterpokkenvaccin is een levend verzwakt vaccin en daarom NIET geschikt voor zwangeren en mensen met een ernstig verzwakt immuunsysteem. Het is een serie van twee prikken en dan is de effectiviteit 92% gedurende veertien jaar.
Of er na deze veertien jaar een herhaalvaccinatie nodig is, is nog niet bekend.
De vaccins tegen waterpokken zijn veilig. Wel kunnen ze milde bijwerkingen geven. Dat is normaal en komt bij alle vaccinaties voor. Denk aan roodheid, pijn en zwelling op de plek waar is geprikt. Daarnaast zijn de meest voorkomende bijwerkingen:
- koorts;
- geïrriteerd gedrag op de dag na vaccinatie (bij kleine kinderen);
- huiduitslag.
Heel soms kunnen er ook huidafwijkingen ontstaan die lijken op waterpokken. In zeldzame gevallen kunnen deze huidafwijkingen besmettelijk zijn voor niet-gevaccineerde personen die nooit waterpokken hebben gehad. Dit kan vooral gevaarlijk zijn voor mensen die erg ziek kunnen worden van waterpokken. Denk bijvoorbeeld aan zwangere vrouwen en mensen met een immuunstoornis. Daarom is het verstandig om in de eerste zes weken na de inenting zoveel mogelijk uit de buurt te blijven van deze personen.
Vaccinatie tegen waterpokken wordt alleen voor mensen uit medische risicogroepen vergoed. Overleg zo nodig met je zorgverzekeraar over een vergoeding.
Kijk in de tarievenlijst waterpokken bij de GGD van jouw keuze wat de waterpokkenvaccinatie kost.
- Kijk voor meer informatie over waterpokken op de website van het RIVM.