Leptospirose, wat is dat?
Leptospirose lijkt op een ernstige griep met hoge koorts. De bacterie die de ziekte veroorzaakt, komt in je bloed en kan zo je nieren of lever aantasten. Zonder behandeling in het ziekenhuis kan dit dodelijk zijn.
Is leptospirose een ziekte door een bacterie?
Ja, de bacteriën, leptospiren genoemd, veroorzaken de ziekte leptospirose. Zij veroorzaken de ziekte van Weil. Die leptospiren zitten in urine van ratten of in water * wat is vervuild met rattenurine.
Er zijn ook mildere vormen van leptospirose:
- Melkerskoorts, dit komt door urine van runderen.
- Modderkoorts, dit komt door muizenurine.
Loop je door zwemmen leptospirose op?
Ja, je kunt leptospirose oplopen door contact met oppervlaktewater, denk aan zwemmen, mudruns, raften, kajakken, kanovaren, caving, canyoning, tuben, jungletochten of duiken. In stilstaand natuurwater of lauw water is de kans wat groter. Dus niet in een chloorzwembad of in de zoute zee.
Hoe komt de leptospirose-bacterie in je lichaam ?
Via kleine wondjes of via je slijmvliezen (mond, neus, ogen) kan de bacterie je lichaam in komen. Vochtige grond of modder waar een rat in heeft geplast kan ook besmet zijn met de bacterie. Zo kun jij besmet worden.
Mensen kunnen andere mensen besmetten, maar dat gebeurt bijna nooit.
Komt leptospirose in Nederland voor?
Leptospirose komt overal in de wereld voor, ook in Nederland. In ons land vinden we de bacterie vooral bij wilde ratten of andere knaagdieren. Vaker zien we de ziekte in de (sub)tropen. Denk aan Sub-Sahara Afrika, Azië, Oceanië, Latijns-Amerika en het Caribisch gebied. Na lange moessons of na overstromingen komt het vaker voor.
Hoe ziek word je van leptospirose?
Meestal verloopt leptospirose mild en lijken de klachten op griep. Denk aan koorts, hoofdpijn, spier- en gewrichtspijn, misselijkheid, braken, diarree en/of minder urine.
Soms verloopt de ziekte ernstiger en kun je hersenvliesontsteking krijgen of krijg je problemen met je nieren en lever.
Hoe voorkom je leptospirose ?
Je kunt zelf ook een en ander doen om te voorkomen dat je leptospirose oploopt.
- Bedek alle wondjes met een waterdichte pleister als je het water* in gaat.
- Probeer te voorkomen dat je wondjes krijgt als je activiteiten in en rond het water hebt.
- Sport, zwem of speel niet in lauw en weinig stromend water*, vooral na hevige regenval of overstromingen.
- Zorg dat je geen water in je mond, neus en ogen krijgt tijdens het zwemmen* in meren, rivieren of moerassen.
- Voorkom contact met:
- urine van ratten en muizen;
- modder of aarde in een gebied waar ratten of muizen kunnen leven. Bijvoorbeeld door de juiste kleding en dichte schoenen te dragen.
- Was jezelf goed of douche goed af na contact met urine van dieren, modder of besmet water.
- Raak nooit dode dieren aan.
Doe jij geregeld mee aan Mudruns, in binnen of buitenland?
- Dan kan dit een risico zijn voor je gezondheid. Overweeg en bespreek eventueel een vaccinatie tegen leptospirose.
* Geldt alleen voor (zoet)natuurwater, meertjes, riviertjes, beekjes, modder, niet voor een chloorzwembad en niet voor de zoute zee.
De informatie op deze pagina is tot stand gekomen met behulp van informatie LCR, RIVM en GGD-artsen.
Ja, er bestaat een vaccin tegen leptospirose.
Kijk in de prijslijst bij welke GGD je het vaccin kunt krijgen. Staat het vaccin niet bij jouw GGD? Dan levert die GGD het vaccin niet.
Heb je mogelijk risico gelopen en nu een flinke griep? Ga dan naar je (huis)arts. Vertel welke activiteiten je hebt gedaan en waar dat was.
De huisarts kan je een antibioticumkuur geven. Bij ernstige klachten moet je naar het ziekenhuis.
De ziekte van Weil verloopt ernstiger als je zwanger bent.
Hierbij krijg je plotseling hoge koorts, koude rillingen, buikpijn, braken, spierpijn (vooral in de kuiten) en erge hoofdpijn. Je kunt geel gaan zien, bloedingen in je huid krijgen en problemen met je nieren krijgen. Dit kan dodelijk zijn.
Zoek bij klachten meteen medische hulp.
Als je medicijnen gebruikt die de afweer verlagen verloopt de ziekte van Weil ernstiger. Je krijgt dan plotseling hoge koorts, koude rillingen, braken, buikpijn, vooral in de kuiten: spierpijn en erge hoofdpijn. Je kunt geel gaan zien, bloedingen in je huid krijgen en problemen met je nieren krijgen. Dit kan dodelijk zijn.
Kijk voor meer informatie:
- de folder leptospirose;
- de website van het RIVM.